Braque du Bourbonnais
De Franse staande hond met het peervormige hoofd en de 'fleur de pêcher'-vacht, vaak zonder staart geboren.
Kerngegevens
| Grootte | Middelgroot · 51–57 cm (reuen), 48–55 cm (teven) |
| Gewicht | 16–25 kg — rasliteratuur; de standaard noemt geen gewicht |
| Levensverwachting | 12–15 jaar — rasliteratuur, geen onderzoeksdata |
| Energie | Hoog — een werkende staande hond; 1–2 uur per dag |
| Verharen | Licht tot matig — korte vacht, het hele jaar door |
| Vacht | Fijn, kort en dicht · wit met bruine ('lie de vin') of fawn ('fleur de pêcher') spikkels |
| Groep | Jachthonden · Continentale staande honden, type 'braque' (FCI nr. 179, Groep 7) |
| Herkomst | Province of Bourbonnais, Frankrijk |
Raskenmerken
Vriendelijkheid
Verzorging
Brein
Karakter
'In huis is hij zachtaardig en aanhankelijk' — de standaard opent zijn karakterbeschrijving binnenshuis, en dat zegt precies wat voor jachthond dit is. De oude auteurs beschreven de Bourbonnais als de aangename metgezel van de jager, gehard en gezond, en de standaard vraagt om passie en intelligentie die zich moeiteloos aanpassen aan de meest uiteenlopende terreinen en wildsoorten. Tijdens het zoeken draagt hij zijn hoofd van nature hoog om geur te vangen, en hij staat voor met precisie, niet met theater. Thuis vertaalt zich dat in een zachte, mensgerichte jachthond, milder van karakter dan veel staande rassen, die er slecht tegen kan om buitengesloten te worden. Onder die manieren blijft het wel een braque: zonder dagelijkse uitlaatklep voor benen en neus verzint hij zelf projecten, en een wegrennend konijn wint het halverwege de wandeling van jou, tenzij het terugkomen vroeg is opgebouwd en beloond blijft.
Gewoontes & eigenaardigheden
Een peer als hoofd
De standaard noemt het peervormige hoofd het essentiële kenmerk van het ras: een schedel die vanuit elke hoek rond is, goed ontwikkelde jukbeenderen en een krachtige voorsnuit die taps toeloopt in een afgeknotte kegel. Klopt het hoofd niet, dan is het geen Bourbonnais.
Een staart tekort
Sommige worden helemaal zonder staart geboren — in de jaren dertig was zonder staart geboren worden korte tijd een verplichting, en de eigenschap is in het ras gebleven. De standaard wil een korte, vrij laag aangezette staart; waar couperen verboden is, wordt de lange staart onder de ruglijn gedragen.
Wijndroesem en perzikbloesem
De kleurnamen zijn termen van oude Franse fokkers, vastgelegd in de standaard: fijne bruine spikkels heetten 'lie de vin', wijndroesem; fawn spikkeling heette 'fleur de pêcher', perzikbloesem. Het wit moet de hele vacht doordringen — grote platen zijn een ernstige fout, een geheel witte vacht diskwalificeert, en zwart ook, haar of neus.
Hoofd hoog, neus in de wind
Tijdens het zoeken draagt hij zijn hoofd hoog om geur uit de wind te nemen in plaats van van de grond, en de jachtgang is een volgehouden galop, gebalanceerd en soepel. De FCI beoordeelt het ras met een werkproef: de vorm bestaat in dienst van het werk.
Verzorging
| Beweging | Een tot twee uur per dag met echt rennen erin, en werk voor de neus — veldwerk als je jaagt, anders geurspelletjes, dummyzoeken of speuren. Dit is een ras dat met een werkproef wordt beoordeeld, en een staande hond die wel wordt uitgelaten maar nooit werkt, blijft rusteloos. |
| Verzorging | Zo ongeveer de makkelijkste hondenvacht die er is: fijn, kort en dicht, netjes te houden met wekelijks een beurt met de rubberen handschoen. Controleer de hangende oren regelmatig, en loop de vacht na na werk in dichte begroeiing — kort haar houdt zaden en doorns nauwelijks tegen. |
| Training | Een zachte, gewillige braque die beter reageert op geduld en beloning dan op druk. Begin jong met het terugkomen en houd een lange lijn aan in de buurt van wild; het voorstaan schakelt vroeg in en schakelt niet meer uit. |
| Gezondheid | Een gehard ras volgens zijn reputatie, zonder rasbreed gezondheidsonderzoek. De hele populatie ging door een flessenhals die zo nauw was dat een auteur in 1967 schreef dat hij de laatste twee van het ras had gezien — vraag fokkers dus hoe ze met verwantschap omgaan, en vraag standaard om heupuitslagen. |
Veelgestelde vragen
Wordt de Braque du Bourbonnais zonder staart geboren?
Vaak wel. Aangeboren stompstaarten horen al minstens een eeuw bij het ras, en in de jaren dertig maakte de club zonder staart geboren worden tot verplichting — een regel die het ras richting uitsterven hielp duwen. De huidige standaard is soepeler: zonder staart geboren, aan de basis gecoupeerd waar dat mag, of een lange staart die onder de ruglijn wordt gedragen waar dat niet mag.
Hoe dicht is het ras bij verdwijnen geweest?
Heel dicht. De oude club verwaterde na de Tweede Wereldoorlog, en tussen 1963 en 1973 werd geen enkele Bourbonnais in het Franse stamboek ingeschreven; één auteur schreef in 1967 dat hij de laatste twee had gezien. Vanaf 1970 zochten Michel Comte en een groep fokkers de overgebleven honden op, brachten er in 1979 23 bijeen in Montluçon en richtten in 1981 de club opnieuw op. De geschiedenis in de standaard noemt de toekomst van het ras inmiddels veiliggesteld.
Is het een goede gezinshond?
Het eerste woord van de standaard over het karakter is huiselijk: zachtaardig en aanhankelijk in huis. Het is een zachte, mensgerichte jachthond die binnenshuis wil leven en overal bij wil zijn, en de korte vacht vraagt vrijwel niets. De eerlijke voorwaarde is beweging — dit is een werkende staande hond die elke dag moet rennen en zijn neus moet gebruiken, geen ras voor een huishouden dat stilzit.