BreedQuestRassenHerdersDutch Shepherd
Delen
Dutch Shepherd

Dutch Shepherd

Gestroomd volgens de standaard, in drie haarvariëteiten.

In één oogopslag: De Hollandse Herdershond is een middelgrote Nederlandse herdershond met een schofthoogte van 55–62 cm, en het enige herdersras waarvan de standaard bij kleur met één woord volstaat: gestroomd. FCI-standaard 223 vat drie haarvariëteiten samen in één ras, korthaar, langhaar en ruwhaar, gestroomd op een ondergrond die loopt van licht zandkleurig via goud tot kastanjerood, of zilver, meestal achter een zwart masker. Hij was eerst boerderijhond, op de zandgronden van Zuid-Nederland en vooral in Brabant, waar hij de schapen van het bouwland hield door de akkerranden en de wegen af te lopen, de kudde naar de gemeenschappelijke weiden en naar de markt bracht, de koeien ophaalde om te melken, de melkkar trok en aansloeg als er iemand het erf op kwam. De verdeling van de gemene gronden, de ontginningen en de kunstmest maakten een einde aan dat landbouwsysteem, rond 1900 waren de schaapskudden grotendeels verdwenen en het ras verdween bijna met ze mee. Het politiewerk heeft hem gered. De KNPV-proeven bepalen nog altijd hoe er in de werklijnen gefokt wordt, en die zijn een stuk pittiger dan de showlijnen.

Kerngegevens

GrootteMiddelgroot · 55–62 cm
Gewicht23–30 kg
Levensverwachting12–14 jaar
EnergieZeer hoog — heeft werk nodig, niet alleen een wandeling
VerharenGemiddeld tot hoog — alle drie de variëteiten hebben een wollige ondervacht
VachtKorthaar, langhaar of ruwhaar · altijd gestroomd op goud of zilver
GroepHerdershonden · Schapenhond, met werkproef (FCI №223, Groep 1)
HerkomstNederland

Raskenmerken

Vriendelijkheid

Aanhankelijk met het gezin
Goed met kinderen
Goed met andere honden
Openheid naar vreemden

Verzorging

Verharing
Vachtonderhoud
Algemene gezondheid
Kwijlen

Brein

Trainbaarheid
Energieniveau
Blaffen
Probleemoplossend vermogen

Karakter

De standaard vraagt om een hond die trouw en betrouwbaar is, alert, waakzaam, actief, zelfstandig, volhardend, intelligent en bereid om te gehoorzamen, en zegt er met zoveel woorden bij dat hij een opdracht zelfstandig afhandelt zodra hij hem gekregen heeft. Dat laatste wordt stelselmatig onderschat. Dit is geen herder die op de volgende aanwijzing staat te wachten; hij bedenkt zelf een oplossing en gaat ervoor. Op een kudde is dat prachtig, in een huis zonder regels lastig. Hij bindt zich sterk aan zijn eigen mensen, is tegenover vreemden eerder gereserveerd dan vriendelijk, en reageert op beweging: hardlopers, fietsers en kinderen die door de gang rennen worden allemaal bijeengedreven als je dat instinct niet ergens anders kwijt kunt. Binnen het ras zit bovendien een echte tweedeling. Lijnen die voor de KNPV gefokt worden hebben meer drift, meer hardheid en een lagere prikkeldrempel dan lijnen voor de showring of voor het gezin, en een pup uit de eerste soort in een huis dat op de tweede is ingericht is de manier waarop de meeste Hollandse Herders in de herplaatsing belanden. Vraag de fokker welke van de twee hij fokt, en geloof het antwoord.

BreedQuest Census: Staat bij de FCI geregistreerd als standaard nr. 223, Groep 1, Sectie 1, en is op 21 december 2019 heringedeeld als ras met werkproef. De aantallen blijven klein: een telling uit 2009 kwam voor de Nederlandse populatie uit op ongeveer 1.500 kortharige, 600 langharige en 400 ruwharige honden, en sinds 2014 staat de Raad van Beheer gecontroleerde combinaties tussen de drie variëteiten toe, een venster dat tot 2034 loopt, om de genenpool te verbreden.

Gewoontes & eigenaardigheden

Draagt zijn paspoort op de vacht

Gestroomd werd in 1914 de enige toegestane kleur, gekozen om het ras zichtbaar apart te houden van de Duitse en de Belgische herder. Een Hollandse Herder die niet gestroomd is, is geen Hollandse Herdershond.

Lost het zelf op

De standaard wil een hond die een opdracht zelfstandig afhandelt. Krijgt hij geen opdracht, dan bedenkt hij er zelf een, en zijn keuze is slechter dan de jouwe.

Beweging is de trigger

Een fiets, een hardloper, een rennend kind, een voetbal. De drijfreflex slaat aan op snelheid, niet op het dier, dus een terugroepsignaal en een uitknop wegen hier zwaarder dan gehoorzaamheidstitels.

Houdt het hek in de gaten

Op de boerderij meldde hij iedereen die het erf op kwam. In een woonwijk meldt hij de postbode, de buurman en het pakketbusje, en hij meent het elke keer.

Verzorging

BewegingEen tot twee uur per dag met structuur erin: speuren, drijven, gehoorzaamheid, pakwerk, agility, lange zoekspellen. Alleen kilometers maken krijgt deze hond niet moe; een fitte Hollandse Herder die tien kilometer heeft gelopen is gewoon een fittere Hollandse Herder.
VerzorgingHangt af van de variëteit. De korthaar wil af en toe een borstel en verhaart gestaag. De langhaar moet één keer per week goed onderhanden worden genomen, en dan vooral in de kraag en de broek. De ruwhaar wordt ongeveer twee keer per jaar met de hand geplukt, precies zoals de standaard voorschrijft; scheren verpest de harde structuur.
TrainingBegin vroeg en stop eigenlijk nooit. Hij leert snel, onthoudt alles en verzet zich tegen dwang, dus bouw op met belonen, duidelijke regels en korte sessies. Socialiseer stevig vóór de zestiende week, want de natuurlijke reserve tegenover vreemden wordt met de jaren harder.
GezondheidOver het geheel genomen een gezond ras. In de OFA-cijfers heeft ongeveer 9 procent van de onderzochte honden heupdysplasie en ongeveer 5,5 procent elleboogdysplasie, op kleine aantallen. Vraag om heup- en elleboguitslagen, om een vrije SLC25A12-uitslag voor inflammatoire myopathie, een dodelijke spierziekte die voor het eerst bij dit ras is vastgesteld, en bij een ruwharige pup om een oogonderzoek op goniodysplasie bij beide ouderdieren. Kauwspierontsteking en allergieën komen ook voor.

Hoeveel voer geef je een Dutch Shepherd? →

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen een Hollandse Herder en een Mechelse herder?

De kleur beslist het op het eerste gezicht: de Hollandse Herder moet gestroomd zijn, de Mechelaar is roodgeel met een zwart masker en een zwarte waas, en alleen het Nederlandse ras heeft daarnaast een langharige en een ruwharige variëteit. Daaronder zijn het naaste neven uit buurlanden, gebouwd op dezelfde streekeigen boerderijhonden, en na de Tweede Wereldoorlog zijn er Mechelaars ingekruist om de Nederlandse aantallen weer op peil te brengen, tot de Nederlandse rasvereniging daar een streep door zette. Over het karakter is het eerlijke antwoord dat het verschil klein is en de overlap groot. Goed gefokte Hollandse Herders komen binnenshuis meestal iets makkelijker tot rust en Mechelaars draaien van zichzelf een hoger toerental, maar de fokrichting weegt veel zwaarder dan de rasnaam. In de KNPV-wereld vallen de etiketten helemaal weg: veel KNPV-honden die Hollandse Herder heten hebben geen stamboom en dragen Mechelaarbloed, want die honden worden geselecteerd op zenuwsterkte en pakwerk, niet op een stamboek.

Wat is het verschil tussen de drie haarvariëteiten?

Eén ras, drie variëteiten in FCI-standaard 223. De korthaar is de gewone: tamelijk hard, strak aanliggend haar op een wollige ondervacht, en daarin komt de streping het scherpst uit. De langhaar heeft lang, steil en ruw aanvoelend haar, met een duidelijke kraag en broek, bevedering aan de achterkant van de voorbenen en geen franje aan de oren. De ruwhaar, in de FCI-tekst draadhaar genoemd, is dicht, ruig en hard, met een baard, snorharen en zware wenkbrauwen die de kop vierkant doen lijken, en die ruige structuur dempt de streping. Dit is de zeldzame variëteit, een paar honderd honden, en hij moet geplukt worden in plaats van geschoren. Verder verandert er niets tussen de drie: dezelfde maat, dezelfde standaard, hetzelfde werk.

Is een Hollandse Herder een goede gezinshond?

In het juiste gezin: ja. Thuis is hij aanhankelijk, schoon, gezond, makkelijk te houden en echt goed met de kinderen waarmee hij opgroeit. Maar het blijft een werkende herder met serieuze drift, hij drijft alles wat beweegt, hij is gereserveerd tegenover vreemden en hij heeft elke dag van zijn leven werk nodig. Een eerste hond, een hele werkdag alleen thuis of een plan dat op wandelen is gebouwd levert een hond op die blaft, jaagt, bewaakt en het huis sloopt. Pups uit KNPV-werklijnen zijn nog een maat zwaarder en horen bij geleiders die trainen, niet in een gezinshuis.

Verwante rassen

Labrador RetrieverSiberian HuskyPembroke Welsh CorgiGolden RetrieverAlle rassen →