BreedQuestRassenTerriërsHollandse Smoushond
Delen
Hollandse Smoushond

Hollandse Smoushond

De stalhond die in 1949 uitstierf en via de krant werd teruggevonden.

In één oogopslag: De Hollandse Smoushond is een klein, ruigharig, strogeel hondje (35–42 cm) dat hoorde bij het Amsterdam van de negentiende eeuw. Gegoede families hielden hem om achter paard en rijtuig aan te lopen en de stal rattenvrij te houden, en een handelaar verkocht ze rond de goederenbeurs aan kooplieden als stalhondje voor heren. De naam komt van smous, ruwbaard, waarmee ze van de Brusselse Griffon werden onderscheiden. In 1905 schreven Van Bylandt, Woltman Elpers en Seegers een eerste standaard. Toen ging de mode voorbij, nam de oorlog wat er nog was, en werd het laatste nest in 1949 in het Nederlandse hondenstamboek van de Raad van Beheer ingeschreven. Alles wat er nu rondloopt komt voort uit een reddingspoging die in 1973 begon, toen Riek Barkman-van der Weel en Mia van Woerden landelijk adverteerden voor honden die nog op het oude type leken en verder fokten met wat zich meldde. De FCI maakte de standaard in 1981 definitief. In Nederland leven er ongeveer 1.500, en daarbuiten vrijwel geen.

Kerngegevens

GrootteKlein · 37–42 cm (reuen) · 35–40 cm (teven)
Gewicht7–11 kg
Levensverwachting13–14 jaar, vaak langer
EnergieGemiddeld — een wandelhond, geen hardloper
VerharenLaag — de harde vacht wordt geplukt, niet geruid
VachtRuw, draadhard, 4–7 cm · alleen strogeel, donkerstro het liefst
GroepPinschers en schnauzers · schnauzertype (FCI-standaard nr. 308, Groep 2)
HerkomstAmsterdam, Nederland

Raskenmerken

Vriendelijkheid

Aanhankelijk met het gezin
Goed met kinderen
Goed met andere honden
Openheid naar vreemden

Verzorging

Verharing
Vachtonderhoud
Algemene gezondheid
Kwijlen

Brein

Trainbaarheid
Energieniveau
Blaffen
Probleemoplossend vermogen

Karakter

De FCI-standaard vraagt om een hond die aanhankelijk, vriendelijk en vrijmoedig is, levendig zonder nerveus overactief te zijn, en niet snel bang. Die laatste bijzin doet echt werk: wie het ras vanaf 1973 opnieuw opbouwde had bijna niets om uit te kiezen en weigerde tóch door te fokken met zenuwachtige honden, en dat zie je terug in wat de Nederlandse clubs nu melden. De meeste Smoushonden zijn open naar bezoek in plaats van waaks, makkelijk met andere honden, en geduldig met kinderen die niet ruw zijn. Ze zijn gevoelig voor toon, dus een verheven stem kost je meer dan hij oplevert. Wat onaangetast uit de stal is meegekomen, is de belangstelling voor ratten. Heggen, schuurtjes en het gat achter de bank worden nagelopen, en een hamster of een huiskonijn moet achter een deur wonen.

BreedQuest Census: FCI-standaard nr. 308, sinds 1981 definitief erkend; het laatste nest van het oorspronkelijke ras werd in 1949 in het Nederlandse stamboek ingeschreven, en de reconstructie die in 1973 begon heeft de populatie op zo'n 1.500 honden gebracht, wat voor de Stichting Zeldzame Huisdierrassen nog altijd bedreigd is.

Gewoontes & eigenaardigheden

Geel of niets

De standaard laat effen geel in elke tint toe, met een voorkeur voor donkerstro, en staat toe dat oren, snor, baard en wenkbrauwen donkerder geel lopen. Elke andere kleur is ongewenst. Er bestaat geen zwarte Smoushond en geen gestroomde, wat het ras ongewoon makkelijk herkenbaar maakt en ongewoon makkelijk slecht na te maken.

Gebouwd om bij te blijven en dan te stoppen

Het werk was urenlang naast een rijtuig draven en daarna de stal doen. Dat levert een hond op met echt uithoudingsvermogen op een wandeling die binnen volledig uitschakelt, en daarom bevalt hij goed in een appartement.

Loopt de hoeken na

Rattenwerk was de helft van het contract en het instinct is intact. Geef hem een heg, een houtstapel of een schuurtje en hij zoekt ze fatsoenlijk uit, meteen ook de goedkoopste manier om hem moe te krijgen.

Het gezicht ís het ras

Baard, snor en ruige wenkbrauwen die over de ogen mogen vallen zolang ze het zicht niet blokkeren. De standaard noemt die garnering zeer kenmerkend, en het is het eerste waar een keurmeester naar kijkt en het eerste wat een onzorgvuldige trimmer weghaalt.

Verzorging

BewegingOngeveer een uur per dag, verdeeld, met snuffelen en zoeken in plaats van kilometers. Hij heeft meer uithoudingsvermogen dan zijn formaat doet vermoeden maar hoeft niet te rennen: lange wandelingen, een sleeplijn in ruig terrein en zoeken naar verstopt voer dekken het.
VachtverzorgingTwee keer per jaar met de hand trimmen. Het dode dekhaar wordt met de hand uitgeplukt terwijl de ondervacht blijft zitten, en zo'n beurt kost een paar uur. Laat hem er tussendoor met rust, afgezien van het langere haar op klitten controleren. Een tondeuse knipt het harde haar door in plaats van het te verwijderen, waardoor de structuur zachter wordt en de kleur uitwast, en dat herstelt zich niet vanzelf.
TrainingBelonen, korte sessies, geen druk. Hij pikt dingen snel op en wil in je buurt zijn, dus het meeste gaat vanzelf. Zijn hier-komen bij knaagdieren in de buurt is de uitzondering en blijft onbetrouwbaar: houd een sleeplijn aan waar wild zit.
GezondheidEen screeningsonderzoek van de Universiteit Utrecht vond niets erfelijks dat een verplicht testpakket rechtvaardigt, dus de Nederlandse club schrijft er ook geen voor. Het levende vraagstuk is de smalle stamouderbasis: vraag de Stichting Terugfokprogramma naar het inteeltpercentage van een gepland nest, want dat is het getal waar dit ras echt op stuurt.

Hoeveel voer geef je een Hollandse Smoushond? →

Veelgestelde vragen

Hoe kom je aan een pup?

Via één wachtlijst, en niet snel. Vrijwel het hele ras leeft in Nederland, en pups lopen via de wachtlijst van de Stichting Terugfokprogramma Hollandse Smoushond in plaats van via losse kennels. De door de stichting zelf gepubliceerde wachttijd ligt rond de drie jaar voor een reu en vier voor een teef, voor mensen die hier al wonen. Buiten Nederland valt af en toe een nest, in enkele exemplaren. Woon je in het buitenland, dan is dit een ras waarvoor je je op een lijst zet en jaren wacht, of waarvan je eerlijk afziet.

Moet de vacht met de hand getrimd worden?

Ja, twee keer per jaar, en het is geen keuze als je de vacht wilt die de standaard beschrijft. Het haar is ruw, draadhard en 4 tot 7 cm lang over een zachte ondervacht; trimmen trekt de dode dekharen eruit zodat er nieuwe harde voor terugkomen. Knippen snijdt ze door, en wat terugkomt is zachter, bleker en klitgevoelig. Je kunt het jezelf in een paar sessies aanleren, of naar een trimmer gaan die terriërvachten plukt. Tussen de trimbeurten door heeft de hond bijna niets nodig, en in bad is zelden de moeite waard.

Is de Smoushond van nu dezelfde hond als de oude?

Niet in afstamming. De oorspronkelijke lijn eindigde met het nest van 1949, en de FCI-standaard zegt met zoveel woorden dat de reconstructie van 1973 begon met kruisingen die op de oude Hollandse Smoushond leken: dieren die op oproepen in de krant afkwamen, gekozen op uiterlijk en type in plaats van op stamboom. Wat er nu is, is een ras dat is nagebouwd naar een geschreven beschrijving van een hond die verdwenen was. Het is een echt, ingeschreven, door de FCI erkend ras met een eigen stamboek, en het is ook een reconstructie. Allebei waar, en de Nederlandse club heeft nooit anders beweerd.

Verwante rassen

Labrador RetrieverSiberian HuskyPembroke Welsh CorgiGolden RetrieverAlle rassen →