Cimarrón Uruguayo
Veertig kilo gestroomde veehond, twee eeuwen verwilderd voordat iemand hem opeiste.
Kerngegevens
| Grootte | Middelgroot tot groot · 58–61 cm (reuen) · 55–58 cm (teven) |
| Gewicht | 38–45 kg (reuen) · 33–40 kg (teven) |
| Levensverwachting | 10–13 jaar |
| Energie | Hoog — de werkdag van een veehond, niet de wacht van een waakhond |
| Verharen | Gemiddeld in de rui — korte vacht, maar er zit een ondervacht onder |
| Vacht | Kort en glad met ondervacht · gestroomd of fawn, ook in blauwachtige varianten, masker optioneel |
| Groep | Molossers · doggen (FCI-standaard nr. 353, Groep 2) |
| Herkomst | Cerro Largo en het Uruguayaanse binnenland, Uruguay |
| FCI-groep | 2 — Pinschers en schnauzers, molossers en Zwitserse sennenhonden · FCI 353 |
Raskenmerken
Vriendelijkheid
Verzorging
Brein
De Cimarrón Uruguayo in cijfers
De meest gezochte cijfers van de Cimarrón Uruguayo — prijs, levensduur, gewicht, verharing en kleuren, op één plek.
Minder gangbaar: reken op een wachtlijst en wat reizen naar een goede fokker, wat de prijs opdrijft. De vaste kosten lopen op: meer voer, hogere doseringen bij de dierenarts en een duurdere verzekering.
We noemen geen vast bedrag: de echte prijs hangt af van fokker, regio, bloedlijn en gezondheidstests — en uit het asiel kost hij een fractie van een fokkersnest. Adopteren is bijna altijd de goedkoopste route.
Karakter
De standaard geeft drie woorden: evenwichtig, intelligent, van grote moed. De praktische versie is een hond die zo zelfverzekerd is dat hij niets vraagt, scherp territoriaal over grond die hij als de zijne heeft aangewezen, en onverschillig tegenover vreemden die niet zijn voorgesteld. Hij is niet nerveus en hij is geen blaffer. Hij kijkt, maakt op wat hij denkt dat er gebeurt, en handelt naar die conclusie. Binnen is hij rustig en aanhankelijk bij zijn eigen mensen, en Uruguayaanse eigenaren hebben het vooral over hem als gezinshond. De wrijving zit buiten. Een volwassen reu gaat een vreemde reu recht tegemoet, en de jachtdrift die de standaard hem nog toeschrijft is niet decoratief. Dit vraagt om iemand die eerder een grote, zelfstandig werkende hond heeft gehad, die stevig socialiseert door de eerste twee jaar heen en daarna doorgaat, en die een omheining heeft die het meent. De FCI diskwalificeert zowel agressieve als overdreven schuwe honden, en serieuze fokkers selecteren tegen allebei. Dat verandert niets aan het gegeven dat hier veertig kilo staat met een eigen mening.
Gewoontes & eigenaardigheden
Verzet vee, woont er niet bij
Werk op de ranch betekent hier drijven en aanpakken. Een Cimarrón duwt het vee waar het heen moet, pakt een lastig dier vast en komt daarna terug naar het huis. Zet hem een seizoen lang met een kudde in een wei en je hebt de hond verspild en hem uit verveling in de problemen gewerkt.
Loopt de erfgrens af, niet de deurmat
Zijn bewaken draait om de perceelsgrens. Hij gaat liggen op een grens die hij zelf heeft gekozen, controleert het hek op zijn eigen schema en beschouwt iedereen die bij het hek aankomt als zijn zaak voordat het die van jou is.
Ademt als een werkhond
De snuit is maar licht verkort en de lippen liggen strak, wat hem de hitteproblemen bespaart die de platter gebouwde molossers beperken. Op een slechte zomermiddag raakt hij nog steeds oververhit, maar hij kan een echte werkdag maken in weer waarin een Ca de Bou aan de kant blijft.
Spaart zijn stem
De meeste Cimarróns blaffen laat en weinig. Het voordeel is een hond die niet aanslaat op elke auto die voorbijkomt. Het gevolg is dat een eigenaar leert om te gaan kijken als hij het wél doet.
Gezondheid
De Cimarrón is een robuuste hond met een echte werkgeschiedenis, maar het is een groot, diepborstig ras, en er zijn zinnige controles om een fokker naar te vragen. Vraag om de heup- en ellebooguitslagen en een oogonderzoek van de ouders te zien, en vraag wat de fokker doet aan maagtorsie: bij een diepborstige hond van dit formaat is dat een reëel risico. De geregistreerde populatie is bovendien jong, dus de diepte van de stamboom en inteeltcoëfficiënten zijn terechte vragen, geen muggenzifterij. Er bestaat geen gepubliceerd gezondheidsonderzoek voor het ras, dus behandel elk stellig lijstje van zijn problemen als fokkersverhaal en niet als data, en koop bij iemand die test en je de uitslagen vertelt.
Voeding
| Beweging | Anderhalf tot twee uur echt werk per dag: lange wandelingen over afwisselend terrein, speuren, sleeplijnen, alles met een taak eraan. Hij heeft een uithoudingsvermogen dat de showmolossers missen, en een Cimarrón met een kleine tuin en geen baan wordt snel een hekprobleem. |
| Verzorging | Korte vacht over een ondervacht, dus wekelijks een rubberen handschoen of plukborstel en in het voor- en najaar dagelijks een ronde als de ondervacht loskomt. De lippen hangen niet, dus kwijlen valt mee. Controleer de binnenkant van de hangende oren, die in een vochtige zomer nattigheid vasthouden. |
| Training | Begin op acht weken en stop niet bij de puberteit. Hij leert snel, verliest nog sneller zijn belangstelling en klapt dicht onder een harde hand. Hier-komen, netjes aan de lijn lopen en een betrouwbaar plaats-commando gaan voor alles, en eindeloos herhalen is aan hem niet besteed. Blijf hem doorlopend laten wennen aan onbekende mensen, honden en verkeer, want een territoriale hond die weinig heeft meegemaakt gaat te veel zelf beslissen. |
| Gezondheid | Vraag om heup- en elleboogonderzoek en een oogcontrole, en vraag wat de fokker doet aan maagtorsie bij een diepborstige hond van dit formaat. De geregistreerde populatie is jong, dus de diepte van de stamboom en inteeltcoëfficiënten zijn eerlijke vragen. Er bestaat geen gepubliceerd gezondheidsonderzoek voor het ras, dus de problemen die je opgesomd ziet, komen uit meldingen van fokkers en niet uit cijfers. |
Voer de Cimarrón als de grote, atletische werkhond die hij is, en stem het rantsoen af op een echte werkdag in plaats van op de rustige wacht van een waakhond. Zijn diepe borstkas is het punt om omheen te plannen: verdeel het voer van de dag over twee of meer maaltijden in plaats van één grote bak, houd zware inspanning ruim weg van de maaltijden, en leer de vroege tekenen van maagtorsie herkennen, want bij een hond van dit formaat is het een noodgeval. Weeg het voer, tel mee wat je bij de training geeft, en houd hem slank en hard; dit is een ras met het uithoudingsvermogen van een veehond, en waar je naar streeft is een fitte, gespierde Cimarrón, geen zware.
Puppygids
Een Cimarrón-pup groeit uit tot veertig kilo zelfstandig werkende hond, en hoe je de eerste twee jaar besteedt bepaalt hoeveel daarvan je kunt hanteren. Begin met socialiseren op de dag dat hij thuiskomt, rond acht weken, en ga stevig door de hele puberteit heen, mensen, andere honden, verkeer en dagelijkse hantering, keer op keer, want een territoriaal ras dat weinig heeft gezien beslist te veel op eigen houtje. Spaar de groeiende gewrichten: houd een pup van een groot ras weg van gedwongen afstanden, trappen en herhaald springen zolang het skelet nog vormt. En bouw de kalme, zekere volwassen hond met opzet, want dit is geen hond die je op volle grootte zijn eigen regels wilt laten maken.
Training
De Cimarrón is intelligent en leert snel, maar het is een onafhankelijk werkras dat snel zijn interesse verliest en dichtklapt onder een harde hand: houd de sessies kort, eerlijk en op beloning gericht. Terugroepen, netjes aan de lijn lopen en een betrouwbaar plaats-commando gaan voor al het ingewikkelde; drillen is aan hem verspild, en hij legt zich niet neer bij een baas die hij niet respecteert. Bovenal: socialiseer voortdurend, aan vreemde mensen, honden en verkeer, ruim voorbij de pupfase, want de territoriale inslag is echt, en een zekere hond die de wereld breed kent is veel veiliger dan een die de gaten zelf invult. Dit is een ras voor iemand die eerder een grote waak- of werkhond heeft gehad.
Levensverwachting
Cimarróns worden 10–13 jaar oud. Dat is een redelijke spanne voor een molosser van dit formaat, en je beschermt hem met de basis die het meest telt bij een grote, diepborstige hond: een slank, gespierd gewicht, ouders gescreend op heupen, ellebogen en ogen, maaltijden verdeeld en weggehouden van beweging om het risico op torsie te verlagen, en een pup van een fokker die een jonge genenpoel met zorg beheert.
Vergelijkbare rassen
Rassen met een vergelijkbare bouw en achtergrond — de moeite waard als dit ras net niet past.
Rassen met dit uiterlijk
Veelgestelde vragen
Wat betekent cimarrón?
Verwilderd. In het Amerikaans-Spaans dekte het woord alles wat gedomesticeerd was en weer in het wild was gaan leven, runderen en paarden net zo goed als honden, en één gangbare verklaring verbindt het met cima, een top, voor dieren die het hoge land in trokken. Het beschrijft de oorsprong van het ras precies. Spaanse en Portugese kolonisten brachten honden naar de Río de la Plata en lieten ze achter, de honden fokten generaties lang onderling verder over de Uruguayaanse vlakten, en niets bepaalde welke hun genen doorgaven behalve het land. Veehouders begonnen ze pas te vangen en te houden toen ze zagen wat er aan de andere kant uit kwam. Het drijven, het bewaken en het werk op wild zwijn zaten al in de honden voordat iemand erop selecteerde.
Voor wie is deze hond eigenlijk?
Voor iemand met land, een hek dat werkt en eerdere ervaring met een groot bewakings- of werkras. Dit is een hond van veertig kilo die zijn eigen afwegingen maakt, terrein serieus vasthoudt en zich niet schikt naar een baas die hij niet hoog heeft zitten. Hij past bij een landelijk of half landelijk huis, bij een eigenaar die een hond met werk wil, en bij twee jaar socialisatie die echt gedaan wordt en niet alleen bedoeld was. Hij past niet in een appartement, niet als eerste hond, en niet in een huishouden waar elke bezoeker hartelijk begroet moet worden. Over de wet: we konden geen rechtsgebied vinden dat de Cimarrón Uruguayo bij naam op een verbods- of beperkingslijst zet, maar een flink aantal landen reguleert op uiterlijk type in plaats van op rasnaam, en een grote gestroomde molosser kan door zo'n omschrijving worden gevangen, wat er ook op zijn papieren staat. Vraag het na bij je gemeente voordat je je vastlegt, niet bij de fokker.
Werd er echt op hem gejaagd, en was het een vechthond?
De premie is gedocumenteerd. Vanaf het eind van de achttiende eeuw sloegen de verwilderde roedels vee, betaalde de overheid voor dode honden, en golden een kaakbeen of een paar oren als bewijs. Het doden liep met onderbrekingen door tot in het begin van de twintigste eeuw, en de honden kwamen er vooral doorheen in de heuvels van Cerro Largo en rond de Olimar. Het traditioneel couperen van de oren wordt vaak uitgelegd als een verwijzing naar die periode, een verhaal dat rasbronnen herhalen en dat geen enkele primaire bron bevestigt. Toen de overlevenden eenmaal waren opgenomen, werkten ze vee, bewaakten ze landgoederen en jaagden ze op wild zwijn, en verschillende rasencyclopedieën noemen ook vechten onder de bezigheden die veehouders voor ze vonden; die bewering staat in geen enkel FCI- of Uruguayaans kynologisch materiaal en moet als onbevestigd worden behandeld. Wat de standaard wél zegt, is dat agressieve of overdreven schuwe honden worden gediskwalificeerd, en tegen allebei wordt geselecteerd sinds de registratie in 1989 begon.
Verhaart de Cimarrón Uruguayo veel?
Redelijk. De Cimarrón Uruguayo verhaart een gemiddelde hoeveelheid, gelijkmatig over het jaar met stevigere periodes tijdens de rui. Eén keer per week borstelen houdt het meeste losse haar van je vloer en je kleren.
Is de Cimarrón Uruguayo hypoallergeen?
Niet echt. Geen enkele hond is echt hypoallergeen, en de vacht van de Cimarrón Uruguayo verhaart en geeft volop huidschilfers af die allergieën uitlokken. Als er bij jou thuis iemand allergisch is, is dit niet het makkelijkste ras om mee samen te leven – breng er eerst wat tijd mee door.
Is de Cimarrón Uruguayo goed met kinderen?
Dat hangt ervan af. De Cimarrón Uruguayo is wat gereserveerder en past daardoor beter bij oudere, rustigere kinderen dan bij drukke peuters. Vroege socialisatie en zorgvuldige, begeleide kennismakingen tellen bij dit ras zwaarder.
Is de Cimarrón Uruguayo makkelijk te trainen?
Redelijk. De Cimarrón Uruguayo is met consequentie en beloningen goed te trainen, al is hij niet de snelste leerling. Houd de sessies kort en positief en heb geduld met de basis, zoals het terugroepen.