Waarom kauwt mijn hond alles kapot? Oorzaken en de aanpak

Elke hond kauwt — de enige vraag is waarop. Kauwen verkent de wereld, ontlaadt stress, traint de kaken en vult lege uren, en dat betekent dat je het net zomin kunt aftrainen als slapen. Wat je wél kunt trainen, is het doelwit. De ravage in je woonkamer is een behoefte die zelf een uitweg heeft gevonden, en zodra je ziet wélke behoefte het is — tandenwisselen, verveling, energie, paniek of pijn — is hem omleiden naar iets wat wel mag verrassend eenvoudig.

Kauwen is een behoefte, geen ondeugd

Honden hebben geen handen, dus verkent de bek de wereld; ze hebben geen hobby's, dus vullen de kaken de middag. Kauwen ontlaadt spanning, krabt aan jeuk die jij niet ziet, houdt de kaakspieren aan het werk en is — voor een hond met niets op de agenda — simpelweg het beste vertier dat voorhanden is. Die omkering is belangrijk, omdat ze het verkeerde doel schrapt: je gaat geen hond produceren die niet kauwt, en elk plan dat op onderdrukking is gebouwd, eindigt in je plinten. Het realistische doel bestaat uit twee delen — een kauwmenu dat goed genoeg is om te concurreren met je meubels, en management dat strak genoeg is om de meubels uit de running te halen tot de gewoonte is verhuisd. Alles hieronder hoort bij een van die twee hendels.

Puppy's en pubers: de twee kauwstormen

Puppy's kauwen om dezelfde reden waarom mensenbaby's alles in hun mond stoppen, en dan maakt het tandenwisselen het urgent: tot ongeveer zes maanden doen de doorkomende volwassen tanden het tandvlees pijn, en kauwen is de pijnstiller — kou helpt, dus een bevroren nat washandje of een gekoelde puppykauwring verdient zich dubbel terug. Op die fase rekenen de meeste baasjes; minder mensen verwachten de tweede storm, wanneer de puberhond harder kauwt dan hij ooit als pup deed — de volwassen tanden zetten zich vast in de kaak, de energie piekt en de impulscontrole zit op het laagste punt van zijn leven, een pakket dat de gids over de puberhond met mededogen behandelt. Beide fases zijn te overleven met dezelfde twee zetten: genadeloos management (niets dierbaars op vloerhoogte, zie je huis hondproof maken) en een roulatie van kauwspullen die wél mogen, zodat de behoefte landt waar jij hem mikte. De grotere lijn staat in het eerste jaar van je puppy.

Sloopschade bij volwassen honden: verveling, energie of paniek?

Wanneer een volwassen hond het huis ontmantelt, lees dan eerst het patroon voordat je het plan schrijft. De verveelde hond doet eerst een dutje en gaat daarna freelancen: hij pakt wat interessant is — afstandsbedieningen, boeken, de post van gisteren — overal in huis, en begroet je vrolijk vanuit de ravage. Die heeft geen discipline nodig; die heeft een baan nodig, en de oplossing zit vóór het kauwen: echte beweging voor zijn werkelijke energieniveau, wandelingen met veel snuffelen, voerpuzzels in plaats van voerbakken, en een kauwroulatie die vaak genoeg wisselt om interessant te blijven. De panikerende hond is een ander dier: sloopschade geconcentreerd bij deuren en ramen, begonnen binnen enkele minuten na je vertrek, samen met janken, kwijlen of ongelukjes — dat is verlatingsangst, dat heeft zijn eigen protocol, en geen berg kauwspeelgoed komt eraan toe, want de hond is zichzelf niet aan het vermaken. Hij probeert bij jou te komen. Film het eerste halfuur van een afwezigheid en de twee zijn onmogelijk te verwarren.

Wanneer kauwen een symptoom is

Sommig kauwen draagt een boodschap die naar de dierenarts moet. Pica — het daadwerkelijk doorslikken van niet-voedsel, of het nu stenen, stof of aarde is — gaat verder dan normaal kauwen: het kan op maag-darmproblemen wijzen en koopt met elke episode het risico op een darmafsluiting erbij, dus een hond die zijn slachtoffers opeet in plaats van versnippert, heeft een onderzoek nodig, geen trainingsplan. Een plotselinge kauwgewoonte bij een rustige volwassen hond verdient dezelfde nieuwsgierigheid: gebitspijn kan een hond vreemd laten kauwen of één kant laten voortrekken, en stress door een verandering in huis — een verhuizing, een baby, een nieuw huisdier, een omgegooid ritme — lekt net zo betrouwbaar via de kaken naar buiten als waar dan ook. En let op de kauwspullen zelf: veterinaire tandartsen trekken wekelijks afgebroken tanden dankzij geweien, hoeven en botten, want een kauwsnack die harder is dan de tand wint de discussie. De duimnageltest — kun je er met je nagel geen deukje in drukken, dan kan het een tand breken — haalt het grootste deel van het stoere schap in de dierenwinkel uit de roulatie.

Het plan: managen, omleiden, belonen

Het werkende plan heeft drie werkwoorden. Managen: tot de gewoonte is verhuisd, is het huis het trainingsmiddel — dierbare spullen omhoog, deuren dicht, de hond onder toezicht of in een veilige ruimte vol kauwspullen wanneer dat niet kan. Omleiden: houd een menu aan van echt verschillende kauwspullen die wél mogen (rubber om te vullen, stof om te versnipperen, eetbaars om te slopen), rouleer zodat het nieuw blijft, en betrap je hem midden op het verkeerde doelwit, ruil dan kalm voor iets beters in plaats van erachteraan te rennen — een achtervolging maakt van jouw schoen het beste speeltje van het huis. Belonen: op het juiste ding kauwen moet de best betaalde bezigheid zijn die er is, dus gevulde voerspeeltjes en bevroren likmatten doen meer dan welke uitbrander ook ooit zal doen. En over uitbranders: straf achteraf is erger dan nutteloos, want de hond kan jouw boosheid niet verbinden met het kussen dat hij een uur geleden openmaakte — de beroemde schuldbewuste blik is sussen bij jouw donderende entree, geen bekentenis — en het enige wat je ermee koopt is een hond die voortaan in het geniep kauwt. Hebben eerlijk management, uitlaatkleppen en beweging het probleem na een maand niet verplaatst, of komt de sloopschade met paniek, dan is dat het sein voor professionele hulp via je dierenarts in plaats van een grotere bak speelgoed.

Veelgestelde vragen