Een nieuwe kat voorstellen aan de kat die je al hebt

De meeste kennismakingen tussen katten mislukken in het eerste uur, omdat de twee katten in één kamer worden gezet en het verder zelf mogen uitzoeken. Katten zoeken dat niet uit. Voor de kat die er al woont is een nieuwkomer een indringer in een gebied dat allang van haar is, en een eerste indruk die met blazen begint ben je maanden bezig af te breken. Het protocol hieronder is trager dan je wilt en het werkt: aparte ruimte, dan geur, dan geluid, dan zicht, dan een paar minuten onder toezicht. Twee tot zes weken is normaal. Haast is de enige betrouwbare manier om het te verpesten.

Waarom de langzame weg de snelle is

De wereld van een kat is territoriaal voordat hij sociaal is. Jouw kat heeft maanden of jaren besteed aan het markeren van dit huis als het hare — wangen langs de deurposten, slapen op de plekken die het meest naar haarzelf ruiken — en een vreemde kat die daar doorheen loopt is geen nieuwe vriendin maar een overname. Daarom eindigt de aanpak van twee katten in één kamer zo vaak in een gevecht: je vraagt een territoriaal dier om te onderhandelen met een vreemde, in haar eigen huis, zonder uitweg.

Het protocol hieronder werkt omdat het de volgorde omdraait waar katten om geven. Eerst geur, want zo bepalen katten wie erbij hoort. Daarna geluid en zicht. De katten zelf komen als laatste, wanneer geen van beide nog een vreemde is. In een gewoon huis duurt dat twee tot zes weken, langer als een van beide angstig is, en de tijd die je er nu in stopt is tijd die je later niet kwijt bent aan een duo dat nooit gewend raakte. Komt je nieuwe kat uit het asiel en is ze overal bang voor, werk dan eerst het laten wennen van een schuwe kat af en begin hier pas als ze eet en door haar kamer loopt.

Geef de nieuwe kat een eigen kamer

Richt één kamer in vóór de nieuwe kat komt, en houd de deur dicht. Er moet alles in: eten en water, een kattenbak ver van de bakjes, een mand, een krabpaal en iets hoogs of afgeslotens om zich te verstoppen. Een logeerkamer is ideaal, een badkamer volstaat. Dit is geen straf en geen tijdelijke opslag: het is voor de eerste periode het hele territorium van de nieuwe kat, en juist één veilige plek die volledig van haar is, laat haar genoeg ontspannen om later sociaal te kunnen zijn.

Laat haar er minstens drie of vier dagen, en doe de deur niet open om ze 'even te laten kijken'. Ze weten allebei allang dat de ander bestaat — ze ruiken elkaar onder de deur en horen elkaar lopen. Dat is precies de bedoeling. Wat je voorkomt, is dat ze elkaar ontmoeten voordat een van beide aan het idee gewend is. Breng met elke kat apart gewoon tijd door, en heb je een checklist voor een nieuwe kat af te werken, dan is dit de week.

Wissel geuren voordat ze elkaar zien

Geur is de kennismaking. Neem een schone doek of sok, wrijf er zacht mee over de wangen en het voorhoofd van de ene kat, waar de geurklieren zitten, en leg hem bij het voerbakje van de ander — niet in haar mand, want een vreemde geur op de veiligste plek kan averechts werken. Doe het in beide richtingen en verwissel de doeken om de dag of twee, zodat de geur van de ander telkens vers en doodgewoon binnenkomt in plaats van als eenmalige gebeurtenis.

Wissel daarna de katten. Zet de vaste kat een uur ergens anders en laat de nieuwe in haar eentje de rest van het huis verkennen, en zet daarna iedereen terug. De nieuwe leert de indeling zonder confrontatie, en de vaste kat komt terug in een huis dat vaag naar de nieuwkomer ruikt zonder dat er iets vervelends is gebeurd. Herhaal dit om de dag of twee. Wat je zoekt is verveling: zodra ruiken aan de doek van de ander een schouderophalen oplevert in plaats van gegrom, kun je door.

Voer ze aan weerszijden van een dichte deur

Nu koppel je de geur van de ander aan het beste moment van de kattendag. Zet beide bakjes bij dezelfde dichte deur, ver genoeg terug zodat elke kat ook echt eet, en voer op hetzelfde moment. Ze weten precies wie er aan de andere kant zit. Tóch eten is de les: de vreemde kat is er, en het eten ging gewoon door.

Schuif de bakjes over een paar dagen bij elke maaltijd iets dichter naar de deur. Stopt een van beide met eten, staart ze naar de deur, of eet ze snel en verdwijnt ze, dan zat je te dichtbij: zet de bakjes terug op de plek waar het laatst rustig ging en blijf daar nog een paar dagen. Deze stap loont het om niet te haasten, want hier gebeurt het echte werk. Een kat die veertig ontspannen maaltijden op een meter van een andere kat achter de rug heeft, heeft de gewenste koppeling al gelegd.

Laat ze elkaar kort zien

De eerste aanblik moet kort, gecontroleerd en saai zijn. Zet de deur een paar centimeter open en klem hem vast zodat hij niet open kan zwaaien, of gebruik een traphekje of een hor. Laat ze een minuut of twee kijken terwijl je aan beide kanten snoepjes strooit of met een hengel speelt, doe dan weer dicht en ga over tot de orde van de dag. Stop terwijl het nog goed gaat in plaats van af te wachten wat er gebeurt — je wilt dat beide katten het onthouden als iets waar niets bijzonders gebeurde.

Herhaal een paar keer per dag en rek de sessies op naarmate ze saaier worden. Een beetje staren mag. Traag knipperen, even snuffelen, een kat die wegloopt en gaat zitten: precies goed. Wat je niet wilt is een harde blik die geen van beide verbreekt, een laag gegrom, een dikke staart of platte oren — dat is stress die je aan het lichaam afleest, en het betekent: deur dicht en een stap terug.

Doe de deur open en blijf in de kamer

Zijn de sessies met barrière stelselmatig saai, doe dan de deur open met beide katten los en blijf erbij. Houd het de eerste keren op tien of vijftien minuten en geef de kamer vluchtroutes: meer dan één uitgang, een hoge plank of krabpaal, en nergens een plek waar een kat klem kan komen te zitten. Leg een opgevouwen handdoek of kussen binnen handbereik om zo nodig een blik te onderbreken, en kom er nooit met je handen tussen.

Forceer geen contact. Voer ze, speel met elk een hengel, en laat ze elkaar negeren als ze dat willen: twee katten die zonder incident in dezelfde kamer zijn, is in dit stadium een volledig succes. Rek de sessies over dagen op en laat ze pas alleen als meerdere lange sessies goed zijn verlopen. Waar dit uiteindelijk heen gaat is het ontspannen samenleven van de katten uit een hecht duo, al is elkaar wassen een bonus en niets om op te rekenen.

Wanneer je een stap terug doet

Teruggaan hoort erbij en is geen mislukking. Ga één stap terug — niet naar het begin — als je een van deze dingen ziet: een echt gevecht in plaats van een schermutseling, aanhoudend grommen of blazen dat binnen de sessie niet zakt, een kat die stopt met eten, een die naast de bak plast, die zich de hele dag verstopt, of een die de ander de kattenbak, het eten of een deuropening blokkeert. Dat laatste is stil en makkelijk te missen, en het is een van de duidelijkste tekenen dat het duo er nog niet klaar voor is.

Blijf een paar dagen langer op de vorige stap voordat je het opnieuw probeert. Verandert er na een paar weken niets, of verliest een van beide gewicht of verstopt ze zich voortdurend, dan is dat een gesprek met de dierenarts en geen kwestie van training, want pijn en ziekte zien er bij katten allebei uit als agressie. Twee dingen helpen meer dan mensen verwachten: laat beide katten castreren of steriliseren voordat je begint, en zorg voor hoogte plus een tweede set bakjes en kattenbakken, want de meeste 'karakterbotsingen' tussen katten zijn in werkelijkheid ruzies om spullen. Kies je de tweede kat nog uit, dan telt karakter zwaarder dan uiterlijk: onze kattenrasprofielen zijn een prima plek om te vergelijken.

Veelgestelde vragen

Zie ook